Ḓivhazwakale na Mvelele · Tshiteṅwa tsha u sedza · minithi dza 5

Ḓivhazwakale ya Rulete

Ḓivhazwakale ya rulete i pfuka nga kha tshiedzo tsha fiziki tsho kundaho, ṱhanga ya mitambo ya Paris, vhakomana vhavhili kha ḓorobo ya maḓi a u lafha ya Dzhamani, na khasino ye ya ita uri buli ḽithihi ḽa muvhala wa tala ḽi vhe tshiṱandadi tsha Yurophu.

tshifanyiso: vhili ḽa ḓana ḽa vhu-19 ḽa miṅwaha ḽa Bad Homburg, tshifanyiso tsho vhetshelwaho
zwiteṅwa
44
tshifhinga
1654–2026
tshanduko nthihi yo thusaho mutambi
1843, ziro nthihi
tshanduko ya u fhedzisela
2016, ziro tharu

Phanḓa ha vhili

Mitheo
  1. 1654

    Pascal na Fermat: thaidzo ya mapointi; ndeme yo lavhelelwaho.

    Ndeme yo Lavhelelwaho kha Rulete
  2. 1655
    Vhili ḽi si na ndivho

    Blaise Pascal, a tshi khou ṱoḓa mutšhini u tshimbilaho tshoṱhe, u fhaṱa vhili ḽi monaho ḽo linganyiswaho zwavhuḓi. Mutšhini u a kundelwa; vhili ḽi sala sa tshishumiswa tshi sa kwashani nga maanḓa, tshi vhonalaho tshi tshi bveledza mvelelo dza khonadzeo.

    Blaise Pascal: Lungano lwa Vhili ḽa Rulete
  3. 1657

    Huygens u gandisa bugu ya u thoma nga ha ndeme yo lavhelelwaho.

  4. 1713
  5. miṅwaha ya vhu-1740
    Roly-poly na E.O.

    Nnḓu dza mitambo dza Ingilane dzi monisa mavhili a re na mabuli a linganaho na a sa linganiho. Mitambo iyi i thivhelwa lwo vhalaho, zwine zwa sundedza tshaka dzayo kha Yurophu.

    Ndi Nnyi o Sikaho Rulete? Mathomo a Rulete
  6. 1754

    d’Alembert u gandisa vhukhakhi he nga murahu ha vhidzwa nga dzina ḽawe sa sisiṱeme.

    Tshiṱirathedzhi tsha D'Alembert kha Rulete
  7. 1758

    New France (Quebec) i thivhela dayisi, hoca, faro na “roulette”: ṅwalo muthihi wa kale-kale wa dzina ḽeneḽi sa mutambo wa vhugembuli.

  8. miṅwaha ya vhu-1760

    “Martingale” i dzhena kha dzithalusamaipfi dza Lufura sa ipfi ḽa vhagembuli.

    Tshiṱirathedzhi tsha Martingale kha Rulete

Mutambo

Rulete i a vhonala nahone ya phaḓalala
  1. 1796
    Paris, Palais-Royal

    Bugu ya Jaques Lablée ya La Roulette i ṱalutshedza vhili ḽi re na mabuli mavhili a khasino, 0 na 00, kha nnḓu ya mitambo i re Palais-Royal. Iyi ndi ṱhaluso ya kale-kale yo fhelelaho ya mutambo wa ṋamusi.

    Rulete kha Mabuguni
  2. miṅwaha ya vhu-1800

    Mavhili a Amerika a engedza buli ḽa goni: nomboro tharu dza khasino.

    Vhili na Milayo ya Rulete ya Amerika
  3. 1837

    Furantsi i thivhela dzikhasino; mutambo wa pfulutshela kha maḓi a u ḓilafha a Dzhamani.

  4. 1841

    Vhakomana vha Blanc vha wana tendelo ya khasino ya Bad Homburg.

    François Blanc
  5. 1843
    Bad Homburg

    François na Louis Blanc vha vula khasino kha ḓorobo ya maḓi a u lafha ya Dzhamani nahone vha bvisa ziro mbili. Vhili ḽa ziro nthihi ḽi fhungudza mbuelo ya khasino nga hafu nahone ḽa kokodza vhatambi u bva kha zwiṱoko zwiṅwe zwi ṱaṱisanaho.

    Bad Homburg na Dzikhasino dza Ḓorobo dza Maḓi a Mutsho
  6. 1863
    Monte Carlo

    Musi u gembula ho no thivhelwa Dzhamani yoṱhe, Blanc u dzhia khasino ya Monaco ye ya vha i tshi khou kundelwa. Monte Carlo i vha tshiṱandadi tsha rulete ya Yurophu; ziro nthihi ndi tshiṱandadi tshayo.

    Rulete ya Monte Carlo
  7. 1866

    Dostoevsky, The Gambler.

    Roulettenburg ya Dostoevsky
  8. 1868

    Nḓila ya tshitimela u bva Nice u ya Monte Carlo.

    Casino de Monte-Carlo
  9. 1869

    Monaco i fhelisa muthelo wa mbuelo.

  10. 1872

    Prussia i vala dzikhasino dza Dzhamani.

Vhatambi na ndingo

U kunda vhili, na u ḽi linga
  1. miṅwaha ya vhu-1870

    Labouchère u ita uri sisiṱeme ya u khaulusa i ḓivhee London.

    Tshiṱirathedzhi tsha Labouchère kha Rulete
  2. nga ha 1880
    Vhili ḽa Jagger

    Joseph Jagger, muṱhannga wa bindu ḽa maḽabi wa Yorkshire, u ita uri mavhili a Monte Carlo a ṅwalwe nahone a vhea bete kha nomboro dzi bvaho kanzhi u fhira zwo teaho. U kunda lupfumo luhulwane; khasino i pfulusa mavhili ayo, nga murahu ya a shandukisa.

    Joseph Jagger: Tshiṱirathedzhi tsha Rulete kha ḽa Monte Carlo
  3. 1891
    Munna we a fhedza tshelede ya khasino

    Charles Wells u fhedza zwipisi zwa tafula lwo vhalaho kha maḓuvha a si gathi, zwa vha tshiitisi tsha luimbo lwa holo ya muzika. Ṱhoḓisiso a dzi wani sisiṱeme, fhedzi mashudu na, nga murahu, u fura huṅwe fhethu.

    Munna we a Fhedza Tshelede ya Banga
  4. 1900

    Pearson u gandisa ndingo ya chi-square a tshi shumisa data ya mimono ya Monte Carlo.

    Ndingo ya Chi-Square
  5. 1907

    Furantsi i dovha ya tendela dzikhasino kha ḓorobo dza maḓi a u ḓilafha na dza lwanzheni.

  6. 1913

    Ntswu dza 26 dzo tevhekana kha Monte Carlo.

    Vhukhakhi ha Mugembuli
  7. 1931

    Nevada i tendela vhugembuli ha khasino nga mulayo.

    Mavhili a Rulete a Las Vegas
  8. miṅwaha ya vhu-1940

    Ulam na von Neumann vha ṋea maitele a Monte Carlo dzina.

  9. 1953

    Fleming, Casino Royale: Bond u vhea bete kha dazini mbili kha rulete.

    Tshiṱirathedzhi tsha James Bond kha Rulete
  10. 1961

    Thorp na Shannon vha fhaṱa khomphiyutha ya u thoma ya rulete i ambarwaho.

    Khomphyutha dza Rulete
  11. 1965

    Dubins na Savage vha sumbedza uri u tamba nga tshivhindi ndi zwone zwavhuḓi kha mitambo i sa linganiho.

  12. 1969

    Ṱhoḓisiso ya Thorp i ṱalutshedza uri ndi ngani hu si na sisiṱeme ya bete i kundaho mutambo une ndeme yo lavhelelwaho yawo ya vha fhasi ha ziro.

    Ngano: Tshiṱirathedzhi tsha Rulete tshi Kundaho Tshifhinga Tshoṱhe
  13. 1977–81

    Khomphiyutha dzo dzumbiwaho dza Eudaemons ngei Nevada: fhasi ha khwapa nga 1978, ngomu ha tshienda nga 1981.

    Vha Eudaemons
  14. 1985

    Nevada i ita uri zwishumiswa zwa u humbulela zwi vhe vhutshinyi. Bass u gandisa The Eudaemonic Pie.

    U Fhura kha Rulete

Mutambo wa ano maḓuvha

Zwikirini, situdio, na ziro ya vhuraru
  1. ḓana ḽa vhu-20
    U bva ḓoroboni dza maḓi a u lafha u ya zwikirini

    Rulete i ya Las Vegas yo vhuedzedzwa ziro mbili, nga murahu kha dzitafula dza RNG dza inthanethi nga miṅwaha ya vhu-1990 na kha mavhili a situdio a phaḓaladzwaho tshifhinga tshi tshi khou ya nga miṅwaha ya vhu-2000.

    Rulete ya Yurophu na ya Amerika
  2. miṅwaha ya vhu-1990

    Muṱa wa García-Pelayo u shumisa mavhili o kheluwaho tsini na Madrid; vha thivhelwa; khothe dzi fhelisa thivhelo (2004).

    Gonzalo García-Pelayo: Sisiṱeme ya Rulete
  3. 1996

    Dzikhasino dza u thoma dza inthanethi dzi na rulete ya RNG.

    Rulete ya Tshifhinga tsha Zwino na Rulete ya RNG
  4. 2003–06

    Rulete ya mukurupiye wa tshifhinga tsha zwino i phaḓaladzwa u bva kha situdio; Riga na Malta dzi vha zwikhala zwihulwane.

    Rulete ya Tshifhinga tsha Zwino i Shuma Hani
  5. 2004

    Tshigwada tsha Ritz tshi kunda £1.3m nga u humbulela bola; leizara ye ya ambiwa a i wanali; a vha hwelwi mulandu.

    U Tamba nga Mbuelo kha Rulete
  6. 2005

    Mulayo wa Vhugembuli wa Ingilane: ṋeo ya ḽaisentsi i fhelelaho ya vhugembuli ha kule.

    Rulete kha ḽa UK
  7. 2012

    Small na Tse vha gandisa fiziksi ya u humbulela rulete.

    Fiziki ya Vhili ḽa Rulete
  8. 2013

    New Jersey i thoma dzikhasino dza inthanethi dzo langwaho.

    Rulete kha ḽa USA
  9. 2016

    Rulete ya ziro tharu kha Las Vegas Strip.

    Rulete ya Ziro Tharu
  10. 2018

    Thivhelo ya muvhuso wa federala wa Amerika ya u vhea bete kha mitambo ya vhuḓimvumvusi i fheliswa; zwiṱirei zwi ita milayo.

  11. 2021

    Dzhamani na Netherlands dzi ṋea ḽaisentsi ya mitambo ya khasino ya inthanethi.

    Rulete kha ḽa Yurophu
  12. 2026

    Saithi iyi: maḓuvha oṱhe a re afho nṱha, na vhalo yao.

Mutaladzo muthihi wa ndeme

Kha maḓana a miṅwaha mavhili na hafu, tshikalo tsha rulete tsho shanduka luthihi tshi tshi thusa mutambi (1843, ziro nthihi yo bviswa) na luvhili tshi tshi mu lwa (goni kha miṅwaha ya vhu-1800, ziro tharu nga 2016). Zwiṅwe zwoṱhe, sisiṱeme, khomphiyutha, situdio, mavhone, zwo litsha vhalo henefho he Lablée a i wana: 36/n − 1 kha vhili ḽi re na buli ḽithihi u fhira nomboro iyo.

Mbudziso

Ndi ḓuvha ḽifhio ḽine ḽa sa tendelanwe nalo u fhira oṱhe?

Ḽa Pascal. Zwitenzhelo zwawe zwa vhili ndi zwa vhukuma; vhukwamani ha zwone na rulete ndi ngano ya sialala.

Nzudzanyo ya nomboro kha vhili yo ḓo vha i sa shanduki lini?

Kha ḓana ḽa vhu-19 ḽa miṅwaha; nzudzanyo ya Yurophu ine ya shumiswa ṋamusi yo vha i tshiṱandadi nga tshifhinga tsha Monte Carlo.

Ḓuvha ḽi tevhelaho ndi ḽifhio?

Khamusi ndi ḽa milayo. Vhili ḽo no fhela.

Zwa u sea

Maḓana a miṅwaha mavhili na hafu, khwiniso nthihi, u vhifha luvhili, ngano nnzhi.

Maḓana a miṅwaha mavhili na hafu, khwiniso nthihi, u vhifha luvhili, ngano nnzhi.

Zwiko

  1. Schwartz, D. G. Roll the Bones: The History of Gambling. Gotham, 2006.
  2. Kavanagh, T. M. Dice, Cards, Wheels: A Different History of French Culture. University of Pennsylvania Press, 2005.
  3. Bass, T. A. The Eudaemonic Pie. Houghton Mifflin, 1985.
  4. Thorp, E. O. “Optimal gambling systems for favorable games.” Review of the International Statistical Institute 37(3), 1969.
  5. Chellel, K. “The Gambler Who Beat Roulette.” Bloomberg Businessweek, Lambamai 2023.
  6. Shelley, R. Roulette Wheel Study. 1988. Ndaulo ya New France ya 1758.