Ndeme ya Zwiṱatisiṱiki

Ndeme ya p ndi mini

Ndi khonadzeomathematikiKhonadzeoKhonadzeo ya mvelelo, u bva kha 0 u ya kha 1 kana 0% u ya kha 100%. Nomboro nthihi: 1/37 = 2.70%.Vhalani zwoṱhe → ya u vhona phambano i linganaho kana i fhiraho ye ya vhonwa, arali vhili ḽo vha ḽi songo kheluwa. Ndi zwi ambiwaho nga ha data hu tshi dzhiiwa zwiṅwe zwithu, hu si nga ha vhili. Ndeme ya plaborathoriNdeme ya pKhonadzeo ya u vhona u kheluwa hu linganaho kana hu fhiraho hune ha vhonwa arali vhili ḽo vha ḽi songo kheluwa.Vhalani zwoṱhe → ya 0.03 i ri: vhili ḽi songo kheluwaho ḽi ita izwi lwa 3% lwa tshifhinga. A i ri: hu na khonadzeo ya 97% ya uri vhili ḽo kheluwa. Zwi ambiwaho zwa vhuvhili zwi nga ṱoḓa u ḓivha uri mavhili o kheluwaholaborathoriVhili ḽo kheluwahoVhili ḽine vhukhakhi haḽo ha zwiṱhavhelo zwa ita uri mabuli maṅwe a vhe na khonadzeo khulwane u fhira 1/37. Ḽi a wanala lwa nḓila ṱhukhu, nahone ḽi wanala fhedzi nga mimono ya zwigidi yo ṅwalwaho.Vhalani zwoṱhe → a wanala nga vhunzhi vhungafhani, nahone kha khasino ya zwino a wanala zwiṱuku vhukuma, zwine zwa ita uri mvelelo nthihi i re na ndeme i vhe ya khonadzeo fhedzi nga vhunzhi u fhira u vha zwithu zwo wanalaho.

U vhambedza lunzhi

Ndingo iṅwe na iṅwe ine na i ita kha vhili ḽi songo kheluwaho i na khonadzeo ya 5% ya u pfuka kha vhuimo ha 5%. Lingani mavhili a fumbili, ḽithihi ḽi a pfuka. Lingani vhili ḽithihi kha zwifhinga zwa fumbili, tshithihi tshi a pfuka. Lingani tsumbo nthihi nga u ṱanganya ha mabulizwishumiswaBuliḼiṅwe ḽa mabuli a 37 o ṅwalwaho nomboro kha rotara. Ḽi dovha ḽa vhidzwa: slot, cup.Vhalani zwoṱhe → a 37, u ṱanganya ha zwipiḓavhiliTshipiḓaMabuli a tevhekanaho kha vhili, a ita tshipiḓa tsha tshiṱuluwa, zwi fhambanaho na tshigwada kha mapa wa tafula.Vhalani zwoṱhe → hu rathi na u ṱanganya ha mivhala huraru, tshiṅwe tshithu tshi a pfuka. Mushonga ndi u tshea ndingo ni sa athu u sedza data, u i ita luthihi, na u khwaṱhisedza kha data ntswa. U ṱola hu wanaho vhili “ḽo kheluwaho” kanzhi ndi hone ho bveledzaho mvelelo yeneyo.

Ndeme na vhuhulu

Tsumbo khulwane vhukuma i nga ita uri u kheluwa huṱukuṱuku hu vhe na ndeme. Buli ḽi bvaho nga 1/36.5 vhudzuloni ha 1/37 ndi vhukhakhi ha vhukuma vhune vhu nga swika kha ndeme kha milioni dzi si gathi dza mimono nahone vhu nga kha ḓi lozwa tshelede kha mbadelotsheledeMbadeloZwine bete yo kundaho ya humisa, zwi tshi ambiwa sa “X kha 1” nṱha ha tshelede ya bete i humiswaho.Vhalani zwoṱhe → ya 35 kha 1. Zwi re na ndeme kha mutambi ndi vhuhulu ha zwine zwa itea: hu na buli ḽi bvaho nga 1/36 kana u fhira naa, nahone nga vhungafhani? Chi-square i ni vhudza nga ha vhili; tshivhalo tsha u bva fhedzi tshi ni vhudza nga ha bete.

Maanḓa

Vhukhakhi vhuṅwe ndi u sa vhona u kheluwa hu re hone. Nga mimono ya 1,000, buli ḽa 1/30 (u kheluwa hukhulwane vhukuma) ḽi wanala hafu ya tshifhinga fhedzi kha vhuimo ha 5%. Saizi ya tsumbo, hu si vhuṱali, ndi yone i lugisaho izwi. Siaṱari ḽa Saizi ya tsumbo ḽi ṋea nomboro.

Tshiṱandadi tshi shumaho

Uri zwi ambiwaho nga ha u kheluwa zwi vhe na ndeme: ndingo yo nangwaho phanḓa, p < 0.01 hu si 0.05, u dovholola kha tsumbo i ḓiimisaho ya saizi i fanaho, na tshivhalo tsha u bva tsho humbulelwaho kha mabuli a vhuelwaho tsha 1/34 kana u fhira nga murahu ha u dovholola. Tshiṱandadi itsho tsho swikelelwa lwa si nngana kha ḓivhazwakale ya mutambo, nahone a tsho ngo swikelelwa na luthihi, u ya nga maṅwalwa a vhathu vhoṱhe, kha vhili ḽa zwino ḽo ṱhogomelwaho.

Mbudziso