Mathematiki ya Rulete · Muhumbulo · minithi dza 7

Mimono ya Rulete i Ḓiimisaho

Mumono muṅwe na muṅwe u thoma u si na tshithu.

Phindulo pfufhi

Mvelelo ya mumono muthihi a i kwami u tevhelaho. Vhalo ḽiṅwe na ḽiṅwe kha ino saithi ḽo ḓitika nga ili ngoho.

muhumbulo
a hu na
p nga mumono
a i shanduki
zwine zwa amba
a hu na sisiṱeme i shumaho
tshi sa fani
u kheluwa ha vhupo fhedzi

U ḓiimisa zwi amba mini

p(tswukubeteTswukuBete ya tshelede i linganaho kha nomboro dza 18 tswuku. Nga Lufurantsi: rouge.Vhalani zwoṱhe → kha mumono wa 2 | tswuku kha mumono wa 1) = p(tswuku) = 18/37. U ḓitika nga ḓivhazwakale a hu shandukisi tshithu. Nomboro dzi fhisahonganoNomboro i fhisahoNomboro yo bvaho kanzhi u fhira zwo lavhelelwaho zwenezwino. Kha vhili ḽi songo kheluwaho a i ambi tshithu nga ha zwi ḓaho.Vhalani zwoṱhe →, nomboro dzi rothahonganoNomboro i rothahoNomboro i songo bvelelaho kha mimono minzhi. Kha vhili ḽi songo kheluwaho a i ambi tshithu nga ha mimono i ḓaho.Vhalani zwoṱhe → na mivhala yo “fanelaho u bva” ndi ṱhaluso dza zwo fhiraho, a si u humbulela zwi ḓaho, nahone iṅwe na iṅwe yo ḓitika nga ipfi ḽa mazwifhi ḽa uri mimono ya rulete a i ḓiimisi. Nga mulayo, khonadzeomathematikiKhonadzeoKhonadzeo ya mvelelo, u bva kha 0 u ya kha 1 kana 0% u ya kha 100%. Nomboro nthihi: 1/37 = 2.70%.Vhalani zwoṱhe → ya tshitevhekano tshiṅwe na tshiṅwe ndi mbuno ya khonadzeo dza mumono muthihi, iyi ndi yone fhedzi ṅwambo une wa tendela mulayo wa u andisa kha siaṱari ḽa khonadzeo.

Ngano: Nomboro dzi Fanela u Bva

Ndi ngani “mimono ya rulete a i ḓiimisi” i mazwifhi nga vhupo

BolazwishumiswaBolaBola ṱhukhu ine ya poswa kha nḓila nga thungo yo fhambanaho na rotara. Bola dza ano maḓuvha dzi itwa nga ivorine kana Teflon, 18–21 mm.Vhalani zwoṱhe → i posiwa nga tshanḓa nga u ṱavhanya hune ha shanduka nga zwipiḓa zwa fumi zwa mitha nga sekondo; i mona kha nḓila ine u kwasha hayo ha shanduka nga lukuni na mutsho; i rwa tshithihi tsha zwithivhelizwishumiswaTshithivheliTshiṅwe tsha zwithivheli zwa tsimbi kha apuroni zwine zwa phaḓaladza bola i tshi wela fhasi. Zwi dovha zwa vhidzwa: canoe, diamond, pin.Vhalani zwoṱhe → zwa malo nga khovhe yo vhewaho nga zwenezwo zwoṱhe; i fhufha kha zwikhaukanyizwishumiswaTshikhaukanyiTshikhaukanyi tsha tsimbi vhukati ha mabuli mavhili kha vhili.Vhalani zwoṱhe → zwine mushumo wazwo kha bola i tshimbilaho nga 1 m/s ndi wa mutsukutsuku nga ṱhaluso ya saintsi. A hu na tshithu tsha mvelelo yo fhiraho tshine tsha dzula kha naho tshithihi tsha zwenezwo. RotarazwishumiswaRotaraTshipiḓa tsha vhili tshine tsha mona nahone tsho fara mabuli.Vhalani zwoṱhe → ndi rotara i fanaho, iyo ndi yone fhethu fhedzi hune u ḓitika ha nga dzumbama hone, nahone iyo ndi mbudziso ya vhili ḽo kheluwaho.

ipfindi ngoho naa?ndi ngani
mumono u tevhelaho u ḓiimisa kha wo fhirahoeea hu na vhushaka ha vhupo vhukati hayo
nomboro yo “fanela u bva” nga murahu ha u sa bva lwa tshifhinga tshilapfuhaiizwo ndi vhukhakhi ha mugembuli
buli ḽi nga vha na khonadzeo i fhiraho 1/37nga thyeoriu kheluwa ha vhupo, hu wanalaho fhedzi kha zwigidi zwa mimono
mukurupiye a nga livhisa bolaa zwi thusiu phaḓalala nga murahu ha u wa hu swika kha mabuli a 10 u ya kha 15 kha sia ḽiṅwe na ḽiṅwe

Fiziki ya Bola ya Rulete

Zwine zwa bva khazwo

Sisiṱeme iṅwe na iṅwe ya bete ndi fankisheni ya mvelelo dzo fhiraho. Arali mvelelo dzo fhiraho dzi si na mafhungo nga ha mumono u tevhelaho, a hu na fankisheni yeneyo ine ya nga khwinisa ndeme yo lavhelelwahomathematikiNdeme yo lavhelelwahoMvelelo ya vhukati nga bete nga tshifhinga tshilapfu. −1/37 ya tshelede ya bete kha bete iṅwe na iṅwe ya ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe ya Yurophu.Vhalani zwoṱhe → ya bete i tevhelaho. Iyi ndi nḓila ya mulayo ya khani i lwaho na dzisisiṱeme, nahone ndi ngazwo masiaṱari a zwiṱirathedzhi a tshi nga ṅwalwa phanḓa kha dzisisiṱeme dzi sa athu u vhumbiwa: vhuṱanzi a vhu ḓitiki nga mulayo.

Musi zwi tshi nga kundelwa

Fhedzi arali vhili ḽo vha ḽo kheluwa nga vhupo kana u litsha ha mukurupiye hu tshi nga humbulelwa. Idzo ndi thero dza Laborathori. Naho henefho, u ḓitika ndi kha vhupo, hu si kha mvelelo dzo fhiraho: bulizwishumiswaBuliḼiṅwe ḽa mabuli a 37 o ṅwalwaho nomboro kha rotara. Ḽi dovha ḽa vhidzwa: slot, cup.Vhalani zwoṱhe → ḽo kheluwaho ḽi na khonadzeo khulwane kha mumono muṅwe na muṅwe, hu si nga murahu ha musi ḽo “rotha”. Data ya mimono yo fhiraho yo vha i tshi ḓo vha vhuṱanzi nga ha vhili, zwine zwa fhambana na tshivhumbeo kha mvelelo.

Fiziki ya Vhili ḽa Rulete

U ḓiimisa ndi u humbulela

U andisa khonadzeo zwi tendelwa fhedzi musi zwiitea zwi tshi ḓiimisa, nahone vhili ḽa rulete ḽi wana iyo pfanelo nga vhupo. Huṅwe fhethu zwi fanela u ṱolwa. Nga 1999 Sally Clark, mulayeli wa Ingilane, o haṱulelwa u vhulaha vhana vhawe vhavhili vha vhatukana. Dokotela wa vhana o vhudza khothe uri khonadzeo ya u fa ha vhana vhavhili vhusiku vha tshi khou eḓela kha muṱa u ngaho wawe ndi 1 kha 73 milioni, tshivhalo tshe a tshi wana nga u andisa 1 kha 8,543, khonadzeo ya u fa ha nwana muthihi, nga tshone tshiṋe. U andisa nga tshone tshiṋe zwi dzhia u fa hoṱhe huvhili sa mimono mivhili ya vhili. Fhedzi vhatukana vha muṱa muthihi vha na dzigene na muḓi zwi fanaho, ngauralo nga murahu ha u fa ha nwana muthihi, khonadzeo ya wa vhuvhili i fhira vhukuma ya wa u thoma. Royal Statistical Society yo zwi amba khagala nga 2001, nahone u haṱulelwa ha Clark ha fheliswa kha khaphilo ya vhuvhili nga 2003, nga murahu ha musi vhuṱanzi ha zwa mutakalo vhu songo bviswaho ho vhonala. Hunacek (2025) u shumisa mulandu uyu u funza mulayo une ino siaṱari ya ḓitika ngawo: andisani fhedzi zwi ḓiimisaho.

U ḓiimisa na dzitafula dza RNG

Dzitafula dza sofuthiwea dzi bvisa mvelelo iṅwe na iṅwe kha tshibveledzi tsha nomboro dza khonadzeo tsho tendelwaho tshine tsha lingwa hone kha ili tshiṱaluli: u ḓiimisa ha mvelelo dzi tevhelanaho kha dzimilioni dza mvelelo. Vhili ḽi tshimbilaho kha tshikirini ndi u khavhisa fhedzi. Tafula ya RNG ye ya sumbedza u ḓitika yo vha i tshi ḓo kundelwa u tendelwa, iyo ndi ndingo i konḓaho u fhira iṅwe na iṅwe ine mutambi a nga i ita.

Rulete ya Tshifhinga tsha Zwino na Rulete ya RNG

Mbudziso

Mukurupiye a nga ita uri bola i wele hune a ṱoḓa hone naa?

Hai, a si kha buli. Khamusi, nga u dzula a tshi ita zwi fanaho vhukuma, kha tshipiḓavhiliTshipiḓaMabuli a tevhekanaho kha vhili, a ita tshipiḓa tsha tshiṱuluwa, zwi fhambanaho na tshigwada kha mapa wa tafula.Vhalani zwoṱhe → kanzhi u fhira mashudu; vhonani tsaino ya mukurupiye kha Laborathori. Dzisitudio dzi shandukisa nḓila ya u litsha u itela u zwi thivhela.

Bodo ya ḓivhazwakale ya dzibete i a thusa naa?

Kha tsenguluso ya u kheluwa kha zwigidi zwa mimono, nga thyeori. Kha mumono u tevhelaho, hai.

Mathematiki ya u ḓiphina

Lingedzani hedzi nga inwi vhaṋe u thoma. Phindulo iṅwe na iṅwe yo dzumbiwa; i voreni musi no no ḓilugisa.

  1. Bete yo vhewaho phanḓa ha mimono mivhili i badela tshelede i linganaho arali nomboro ya vhuvhili i nṱha u fhira ya u thoma. U lingana hu a lozwa, nahone 0 i vhalwa sa nomboro ya fhasi-fhasi. I ḓura vhugai kha vhili ḽa Yurophu?

    Sumbedzani phindulo

    Phindulo 2.70% tshoṱhe, i fanaho na tswukubeteTswukuBete ya tshelede i linganaho kha nomboro dza 18 tswuku. Nga Lufurantsi: rouge.Vhalani zwoṱhe →.

    Mimono mivhili i a ḓiimisa, ngauralo nomboro ya vhuvhili i na khonadzeo i linganaho ya u vha nṱha kana fhasi ha ya u thoma. Tshiitea tshiṅwe fhedzi ndi u lingana, nomboro i fanaho lwa vhuvhili, nga khonadzeomathematikiKhonadzeoKhonadzeo ya mvelelo, u bva kha 0 u ya kha 1 kana 0% u ya kha 100%. Nomboro nthihi: 1/37 = 2.70%.Vhalani zwoṱhe → ya 1/37.

    Ngauralo bete i kunda nga khonadzeo ya (1 − 1/37)/2 = 18/37, khonadzeo ya tswuku tshoṱhe, nahone i ḓura 2.70% i fanaho.

    Arali na nga i vhea nga murahu ha u vhona nomboro ya u thoma i nga vha mpho: nga murahu ha 0 i kunda lwa 36 kha 37. Ndi ngazwo bete ya lushaka ulu i tshi fanela u valwa phanḓa ha mumono wa u thoma.

Zwa u sea

Mumono muṅwe na muṅwe u thoma u si na tshithu. Vhalo ḽiṅwe na ḽiṅwe fhano ḽo ḓitika ngazwo.

Mumono muṅwe na muṅwe u thoma u si na tshithu. Vhalo ḽiṅwe na ḽiṅwe fhano ḽo ḓitika ngazwo.

Zwiko

  1. Feller, W. An Introduction to Probability Theory and Its Applications, Vol. 1. Wiley, khandiso ya vhu-3, 1968. U fhela ha tshelede ya mugembuli, ndima ya XIV.
  2. Small, M. & Tse, C. K. “Predicting the outcome of roulette.” Chaos 22(3), 2012.
  3. Hunacek, M. Quantitative Literacy Through Games and Gambling. Chapman & Hall/CRC, 2025.
  4. Royal Statistical Society. “Statement regarding statistical issues in the Sally Clark case.” Nḓivhadzo ya mafhungo, 23 Tshimedzi 2001.
yo sedzuluswa 2026-09-28tsumbo: ya Yurophu, ziro nthihimaitele ↗zwiko ↗