Ḓivhazwakale na Mvelele · Dzifilimu na bugu · minithi dza 7

Munna we a Fhedza Tshelede ya Banga

Mufhuri, sisiṱeme ya tshiphiri, vhege i mangadzaho, na luimbo lwa holo ya muzika lwe lwa tshila u fhira vhoṱhe.

Phindulo pfufhi

Charles Wells o fhedza tshelede ya tafula ngei Monte Carlo lunzhi nga 1891 nga tshitevhekano tsha mashudu na sisiṱeme ye a si vhuye a i ṱalutshedza. Luimbo lwo ṅwalwaho nga hawe nga 1892 lwo ita uri “u fhedza tshelede ya tafula” i vhe maipfi a ḓivheaho. O lozwa tshipiḓa tsha tshelede vhuriha honoho nahone a fhedza miṅwaha dzhele nga u fhura.

u dalela ha u thoma
Fulwana 1891
zwo kundiwaho
≈ £40,000 nga maḓuvha maṱanu
luimbo
Fred Gilbert, 1892
tshigwevho, 1893
miṅwaha ya malo

O vha e nnyi

Charles Deville Wells (1841–1922) o vha e enzhiniara na mufhuri wa misi we a kuvhanganya tshelede kha vhavhulungi vha tshelede u itela mitoho ye ya vha i siho. Nga Fulwana 1891 o swika Monte Carlo a na £4,000 ya tshelede yo raloho. Kha maḓuvha maṱanu o fhedza tshelede ya tafula, a fhedza tshelede yoṱhe ya tshiṱoko tsha tafula, lunzhi, nahone a ṱuwa na £40,000 nga u ṱoḓa u ya nga ene muṋe, pounds dza miḽioni dzo vhalaho ṋamusi.

Wells u ala pulane dza mutoho u siho musi muvhulungi wa tshelede a tshi sundela tshelede.

Rulete ya Monte Carlo

Zwe a zwi ita zwa vhukuma

O amba uri o vha a na sisiṱeme i sa kundelwi nahone a si vhuye a amba uri ndi ifhio. Vhoṱanzi a vho ngo vhona mutevhe u vhonalaho kha mutambo wawe, nahone a hu na mafhungo a fulufhedzeaho ane a bula nḓila; MartingaletshiṱirathedzhiMartingaleNyengedzo ya bete ine ya andisa bete nga mbili nga murahu ha u lozwa huṅwe na huṅwe. Vhonani khethekanyo ya Zwiṱirathedzhi u ḓivha zwine ya zwi ita na zwine ya sa zwi ite.Vhalani zwoṱhe → ine kanzhi ya ṱanganywa na dzina ḽawe ndi u humbulela. A zwi na ndeme vhukuma: sisiṱeme iṅwe na iṅwe kha mapa wa tafulazwishumiswaMapa wa tafulaGiridi ya bete yo gandiswaho kha tafula. U dovha wa vhidzwa: tafula, felt, cloth.Vhalani zwoṱhe → i na ndeme yo lavhelelwahomathematikiNdeme yo lavhelelwahoMvelelo ya vhukati nga bete nga tshifhinga tshilapfu. −1/37 ya tshelede ya bete kha bete iṅwe na iṅwe ya ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe ya Yurophu.Vhalani zwoṱhe → i fanaho, ngauralo naho o ita mini, mvelelo yo vha tshitevhekano tshilapfu tsha mashudu. KhonadzeomathematikiKhonadzeoKhonadzeo ya mvelelo, u bva kha 0 u ya kha 1 kana 0% u ya kha 100%. Nomboro nthihi: 1/37 = 2.70%.Vhalani zwoṱhe → ya tshitevhekano tsha mashudu tshi lapfaho sa tshawe ndi ṱhukhu kha mutambi muṅwe na muṅwe, fhedzi ndi khulwane kha zwigidi zwa vhathu vhane vha fhira nga khasino kha tshifhinga tsha mitambo. Muṅwe muthu o vha a tshi ḓo vha Wells. Ho vha Wells.

zwine nganea ya zwi ambazwine vhalo ḽa zwi amba
sisiṱemei sa kundelwi, ya tshiphiria i ḓivhiwi; sisiṱeme iṅwe na iṅwe i lozwa 2.70% ya tshelede yoṱhe ya dzibete
u kundavhutsilatshitevhekano tshilapfu; mutambi muthihi kha zwigidi u a tshi wana
u fhedza tshelede ya tafulau kunda khasinou fhedza tshelede ya tafula ḽithihi; khasino ya ḓisa iṅwe
u dalela hafhusisiṱeme yo litsha u shumandeme yo lavhelelwaho yo vhonala
ngudoni nga kunda vhiliu humela kha tshivhalo tsha vhukati, na luimbo

Luimbo

“The Man Who Broke the Bank at Monte Carlo” ya Fred Gilbert (1892), yo imbwaho nga Charles Coborn, yo ḓivhea vhukuma kha holo dza muzika dza London nahone ya pfukela Amerika. Muanetsheli wayo u tshimbila nga dzangalelo kha bada khulwane a tshi ḓidzhia o ḓiimisa, nahone maipfi “o fhedza tshelede ya tafula” o vha a tshi amba u kunda hu mangadzaho u bva zwenezwo. Luimbo a lu buli u dalela ha vhuvhili.

U dalela ha vhuvhili na nga murahu

Wells o humela nga tshifhinga tsha ṱhaḓula a kunda hafhu, nga murahu a lozwa tshipiḓa tsha tshelede musi a tshi dalela nga vhuriha ha 1891–92. O shumisa tshelede nnzhi kha yotho ya vhupfumi, Palais Royale, nga tshelede ya vhavhulungi; a yo ngo vhuya ya swika Monte Carlo. Magumoni a 1892 mapholisa a Furantsi vho mu fara ngei Le Havre, nahone nga Ṱhafamuhwe 1893 khothe ya London ya mu gwevha miṅwaha ya malo ya dzhele na mushumo wa u kombetshedzwa nga u fhura. O vhofhololwa nga 1899, a wana miṅwaha miraru iṅwe nga 1906 nga u fhura huṅwe, nahone nga 1911 nga u ṱoḓa o shumisa bannga ya u fhura ngei Paris ye ya fulufhedzisa 1% nga ḓuvha, zwe zwa mu isa dzhele ḽa Furantsi. O lovha ngei London nga 1922. Khasino, ye ya badela £40,000 nga 1891 nahone ya wana u fhira zwenezwo nga u ḓivhadzwa, yo vhuyelwa vhukuma ngae.

Charles Wells
1841

O bebwa ngei Hertfordshire.

miṅwaha ya vhu-1880

Pathenthe na zwikimu zwa u vhulunga tshelede zwa u fhura.

Fulwana 1891

Monte Carlo: u fhedza tshelede ya tafula lunzhi; u kunda ≈ £40,000.

Ṱhaḓula 1891

U a humela; u kunda hafhu.

1891–92

U lozwa tshipiḓa tshayo. Luimbo, 1892. Yotho ye ya si vhuye ya ya Monaco.

1893

U haṱulelwa u fhura ngei London; miṅwaha ya malo.

1906

U fhura huṅwe, miṅwaha miraru iṅwe.

1912

U valelwa dzhele ngei Furantsi nga u fhura nga bannga.

1922

U lovha ngei London.

Ndi ngani nganea i na ndeme

Ndi tsumbo i vhonalesaho ya sisiṱeme i “shumaho” nga murahu i sa tsha shuma. Sisiṱeme a yo ngo ita tshithu zwifhinga zwoṱhe zwivhili; mashudu o ḓa a ṱuwa, sa zwine masiaṱari a vhariantsimathematikiVhariantsiTshielo tsha uri mvelelo dzo phaḓalala nga hani u mona na ndeme yo lavhelelwaho. I nṱha kha bete ya nomboro nthihi, i fhasi kha dzibete dza tshelede i linganaho.Vhalani zwoṱhe → a ri zwi fanela. Khasino yo lozwa vhege nthihi ya wana nganea. Sisiṱeme iṅwe na iṅwe yo rengiswaho u bva zwenezwo i na Wells kha vhuṱanzi hayo, nahone iṅwe na iṅwe yadzo i na u dalela ha vhuvhili hune vhuṱanzi ha sa hu bule.

Mbudziso

Wells o fhura naa?

A hu na vhuṱanzi hazwo kha dzitafula. U fhura hawe ho vha hu huṅwe.

£40,000 ya 1891 i na ndeme ya vhugai zwino?

Pounds dza miḽioni dzo vhalaho, u ya nga nḓila nnzhi dza u kala.

Tshelede ya tafula yo fhela zwa vhukuma naa?

Tafula ḽiṅwe na ḽiṅwe ḽo vha ḽi na tshelede ya tshiṱoko; musi i tshi fhela, tafula ḽo ima nahone ha ḓiswa iṅwe. Khasino a yo ngo vhuya ya fhelelwa nga tshelede.

Zwa u sea

Khasino yo lozwa vhege nthihi ya renga ḓana ḽa miṅwaha ḽa khungedzelo.

Khasino yo lozwa vhege nthihi ya renga ḓana ḽa miṅwaha ḽa khungedzelo.

Zwiko

  1. Quinn, R. The Man Who Broke the Bank at Monte Carlo. The History Press, 2016.
  2. Old Bailey Proceedings Online. Mulandu wa Charles Wells, Ṱhafamuhwe 1893 (t18930306-349). Tshigwevho: miṅwaha ya malo ya dzhele na mushumo wa u kombetshedzwa.
  3. Schwartz, D. G. Roll the Bones: The History of Gambling. Gotham, 2006.
  4. Kavanagh, T. M. Dice, Cards, Wheels: A Different History of French Culture. University of Pennsylvania Press, 2005.
yo sedzuluswa 2026-09-28tsumbo: ya Yurophu, ziro nthihimaitele ↗zwiko ↗